روایتی از نشست «ادبیات و شهر» در کتابسرای راوی
محمد سپیدی
نشست «ادبیات و شهر» که روز جمعه برگزار شد، به آثار امیرحسن چهلتن اختصاص داشت. در این نشست که با حضور نویسنده، جمع کثیری از اهالی و علاقه‌مندان ادبیات داستانی در کتابسرای راوی تهران برگزار شد، گلی امامی، نویسنده و مترجم از وجه تاریخی رمان‌های این نویسنده و زبان این آثار گفت. او در بیان مثال‌هایی برای توضیح داستانی کردن تاریخ به وقایعی از تاریخ معاصر ایران، از جمله کودتای ۲۸ مرداد، انقلاب ۵۷ و... اشاره کرد که در داستان‌های چهلتن با زندگی فردی و شخصی شخصیت‌های برساخته او پیوند می‌خورد. امامی تاکید کرد که چهلتن آدم‌های داستان‌های خود را فارغ از اینکه متعلق به چه طبقه‌ای از جامعه باشند، خوب و دقیق می‌شناسد و به زبان آنها آشناست.
این نویسنده و مترجم توضیح داد که چهلتن از اصطلاحات تهران قدیم برای ساختن فضا و شخصیت‌ها بسیار موثر بهره برده است. او چهلتن را نویسنده‌ای فراتر از یک قصه‌گوی صِرف توصیف کرد و توضیح داد که نباید آثار چهلتن را صرفا منحصر به شهر تهران بدانیم، چراکه او مساله تاریخ معاصر را در بستر جغرافیایی تهران به مختصات روایت داستانی درمی‌آورد و دامنه روایتش فراگیر است. امامی ابراز تاسف کرد که با وجود انتشار ترجمه چهلتن به آلمانی، انگلیسی و... سال‌هاست اثری از او در ایران منتشر نمی‌شود.
در ادامه پنلی با حضور چهلتن و عباس کاظمی، جامعه‌شناس برگزار شد تا بحثی در خصوص داستان‌های این نویسنده از منظر جامعه‌شناسی شهری و حضور تهران در آثارش شکل بگیرد. کاظمی از ویژگی‌های حضور شهر در آثار داستانی، به ویژه ژانر رمان گفت و توضیح داد که در هنر داستان‌نویسی شهر به صورت چندلایه روایت می‌شود و نویسنده لایه‌های مختلف شهر را که در مدیوم‌های دیگر مغفول می‌ماند، به مدد تخیلش می‌کاود و روایت می‌کند. این جامعه‌شناس هم مانند گلی امامی، بر این باور بود که چهلتن را نباید صرفا نویسنده تهران دانست، بلکه جهان آثار او فراتر از جغرافیای شهر تهران است و می‌تواند در هر جای دیگری از دنیا هم خوانده شود.
در ادامه خود نویسنده از جهان داستان‌های خود گفت. چهلتن یادآور شد که تربیت ذهنی‌اش او را بر آن می‌دارد تا به جای نوشتن از ظاهر آراسته شهر، از زخم‌های نهفته در لایه‌های زیرین شهر بنویسد: «وقتی ما زخم خون‌چکانی در جایی از بدن‌مان داریم و از آن درد می‌کشیم، محال است به اینکه -مثلا- چشم‌هایمان سالم است، فکر کنیم. این است که من با ویترینی کردن ادبیات و صرفا دیدن ظاهر آراسته شهرها مشکل دارم.» او در جایی از حرف‌هایش به اصطلاح برساخته مطبوعات ادبی یعنی «ادبیات آپارتمانی» اشاره کرد و آن را اصطلاح درستی دانست که بر نادیده ماندن «واقعیت»ها دلالت دارد.
در این نشست همچنین در دو نوبت، بخش‌هایی از مستند در حال ساختی که به زندگی و آثار امیرحسن چهلتن اختصاص دارد، پخش شد. در بخش‌هایی از این فیلم، مترجمان آثار این نویسنده از جهان داستانی او و روایتی می‌گویند که این آثار از ایران معاصر در قالب هنر داستان‌نویسی ارایه می‌دهد.
منبع: روزنامه اعتماد، شماره ۶۴۵۴، یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵، صفحه ۷ (هنر و ادب)، کد خبر ۲۵۴۶۰۰
